Studiedag 2

Wonen in Vlaanderen: de resultaten van het Grote Woononderzoek

dinsdag 09 juni 2015
Regio: 
Gent
Locatie: 
Auberge Du Pêcheur
Adres: 
Pontstraat 41
9831  Sint-Martens-Latem
België
Verslag: 

Tijdens de tweede studiedag van de Vastgoedacademie van 2015 werd het ‘Grote Woononderzoek 2013’ in de spotlights geplaatst. Het GWO is de meest exhaustieve studie naar alle relevante aspecten van de Vlaamse woningmarkt sinds 2005. 10.000 gezinnen werden bevraagd over hun woonsituatie en 5.000 woningen werden aan een externe schouwing onderworpen. Op de Vastgoedacademie werden de resultaten door de onderzoekers rechtstreeks aan de sector voorgesteld.

Verappartementisering

Sien Winters, coördinator van het Steunpunt Wonen, schetste enkele van de voornaamste trends. Opvallend bijvoorbeeld is de verappartementisering, voornamelijk op de huurmarkt die ondertussen voor 74% uit appartementen bestaat. De Vlaamse vastgoedmarkt evolueert ook steeds meer naar een doorstromersmarkt. De rol van de vastgoedmakelaar neemt toe, met marktaandelen van 56% voor verkoop en 37% bij verhuur in de meest recente periode (2011-2013). De huurprijzen volgen de prijsontwikkeling van vastgoed niet, wat duidt op een dalend rendement. Met gemiddeld 3,1% zou dat rendement echter nog redelijk zijn, en bijvoorbeeld meer dan de intrest op spaarproducten. Te vermoeden valt dan ook dat vooral de daling van de langetermijnrente en de recente crisis de drijvende factoren zijn achter de opleving van de huurmarkt (+ 90.000 huurwoningen), met voornamelijk investeringen in nieuwbouwappartementen voor het middensegment. Zeer belangrijk tenslotte is dat het aandeel eigenaars voor het eerst sinds WO II is gedaald, van 74,4% in 2005 naar 70,5% in 2013.

Woningkwaliteit

Bij de presentatie van het Grote Woononderzoek bleken vooral de bevindingen uit de woningschouwing heel wat aandacht weg te kapen. Van de 5.000 geschouwde woningen bleek 37% niet te voldoen aan de minimale kwaliteitseisen. Lieve Vanderstraeten (KU Leuven) ging uitgebreid in op de frequentst vastgestelde gebreken. Vooral gebreken aan de trap en de elektrische installaties komen vaak voor. Al snel kwam de terechte bemerking vanuit de sector dat heel wat van de frequent vastgestelde gebreken betrekking hebben op de wijze waarop het goed wordt gebruikt, veeleer dan de wijze waarop het wordt afgeleverd. Het Grote Woononderzoek 2013 illustreert volgens veel deelnemers aan de studiedag dan ook dat er inzake woningkwaliteit op zijn minst sprake is van een gedeelde verantwoordelijkheid voor de staat van het patrimonium. Opmerkelijk ook is dat net de huurmarkt een belangrijke inhaalbeweging heeft ingezet op het vlak van woningkwaliteit.

Energie

Het thema Energie leeft steeds meer op de Vlaamse vastgoedmarkt. Daarom ging Wesley Ceulemans (Universiteit Hasselt ) er dieper op in. Zo blijkt bijvoorbeeld dat in 64% van de private huurwoningen dakisolatie aanwezig zou zijn en dat het EPC nauwelijks gebruikt wordt bij de onderhandeling van de aankoop-(8%)/huurprijs(6%).

Gedeelde verantwoordelijkheid

Dat de resultaten van het Grote Woononderzoek talloze vragen opriepen, bleek tijdens het panelgesprek. De bevindingen inzake woningkwaliteit kwamen opnieuw prominent aan bod, met specifieke aandacht voor de gedeelde verantwoordelijkheid van zowel huurder en verhuurder. Daarnaast werd gepeild naar de concrete beleidsaanbevelingen vanwege de onderzoekers voor de private huurmarkt en werd dieper ingegaan op de toegenomen invloed van projectontwikkeling bij zowel verdichtende als randstedelijke projecten. Zoals steeds sloot de Vastgoedacademie af met een uitgebreide netwerklunch die de gelegenheid bood om aan de waterzijde uitgebreid na te kaarten over de vele topics die tijdens de studiedag aan bod waren gekomen.